พระเจ้าทรงมีพระนามว่าอะไร? ยะโฮวา หรือ เยโฮวาห์ หรือ ยาห์เวห์ กันแน่?

พระเจ้าทรงมีพระนามว่าอะไร? ยะโฮวา หรือ เยโฮวาห์ หรือ ยาห์เวห์ กันแน่? ถาม ในพระคริสตธรรมคัมภีร์นั้น พระเจ้าทรงมีพระนามว่าอะไร? ยะโฮวา หรือ เยโฮวาห์ หรือ ยาห์เวห์ กันแน่? ตอบ  เราพบพระนามพระเจ้าว่า “ยะโฮวา” จากพระคัมภีร์ไทยฉบับแปลเก่า (ฉบับ 1940) และ “เยโฮวาห์” จากพระคัมภีร์ไทยฉบับปัจจุบัน (ฉบับ 1971) อีกทั้ง “ยาห์เวห์” จากพระธรรมสดุดีของคณะกรรมการคาทอลิกเพื่อพระคัมภีร์. ดังนั้น จึงทำให้เกิดความสงสัยขึ้นว่า พระเจ้าของเราทรงมีพระนามใดกันแน่? หรือ ทรงมีทั้งสามพระนามแล้วแต่การออกเสียงคำฮีบรูที่แตกต่างกันในแต่ละภาษา คำถามเกี่ยวกับพระนามเฉพาะของพระเจ้านั้น เป็นเรื่องสำคัญยิ่งกว่าคำถามเกี่ยวกับชื่อบุคคลในพระคัมภีร์ ซึ่งอาจเรียกแตกต่างกัน อาทิ โยฮัน (ฉบับ 1940) กับ ยอห์น (ฉบับ 1971) มาจาก โยอันเนส (ฉบับกรีก) หรือ ยาโกโบ (ฉบับ 1940) กับ ยากอบ (ฉบับ […]

สมาคมฯ มีหลักการและขั้นตอนในการแปลพระคัมภีร์อย่างไร?

สมาคมฯ มีหลักการและขั้นตอนในการแปลพระคัมภีร์อย่างไร? มีคริสตชนหลายท่านได้ สนใจไต่ถามว่าสมาคมพระคริสตธรรมไทยมีหลักการและขั้นตอนในการแปลพระคัมภีร์ อย่างไร สมาคมฯ จึงขอใช้อธิบายหลักการที่สำคัญๆ ของการแปลพระคัมภีร์ไทยฉบับมาตรฐานของสมาคมพระคริสตธรรมไทย สรุปได้ดังนี้… 1. แปลจากสำเนาต้นฉบับภาษาฮีบรูและกรีกโดยผู้ เชี่ยวชาญ พระคริสตธรรมคัมภีร์ภาษาไทยของสมาคมพระคริสตธรรมไทยเป็นฉบับมาตรฐานที่เป็น ที่ยอมรับของคริสตจักรไทยและคริสตชนไทยมาช้านาน (ตั้งแต่ฉบับ ค.ศ. 1940) แต่ก็ยังมีความเข้าใจผิดกันว่าพระคัมภีร์ไทยของสมาคมฯ แปลมาจากฉบับภาษาอังกฤษ ในความเป็นจริงแล้วหาเป็นเช่นนั้นไม่ เมื่อพระคัมภีร์ได้รับการแปลเป็นภาษาไทยนั้น คณะผู้แปลซึ่งประกอบด้วยมิชชันนารีชาวต่างชาติและผู้ทรงคุณวุฒิคนไทยได้ยึด สำเนาพระคัมภีร์ภาษาฮีบรูในการแปลพันธสัญญาเดิม และสำเนาภาษากรีกในการแปลพันธสัญญาใหม่เป็นหลัก โดยสมาคมพระคริสตธรรมไทยได้เชิญผู้แปลที่มีความรู้ภาษาฮีบรูและกรีกเป็น อย่างดี เป็นนักวิชาการพระคัมภีร์ที่มีชื่อเสียง และหากเป็นชาวต่างชาติก็ต้องมีความรู้ภาษาไทยเป็นอย่างดี ยกตัวอย่างเช่น กรรมการยกร่างคำแปลฯ ของฉบับ 1971 ประกอบด้วย ศาสนาจารย์ศรัณย์ ชัยรัตน์ อดีตคณบดีคณะศาสนศาสตร์แมคกิลวารี มหาวิทยาลัยพายัพ พร้อมทั้งผู้ร่วมงานของท่านคือ ดร.เฮอร์เบิร์ต เกรเธอร์ และ ศาสนาจารย์ฟรานซิส ซีลี ทั้งหมดเป็นนักภาษาฮีบรูและกรีกที่มีชื่อเสียงในประเทศไทย จวบจนกระทั่งปัจจุบัน สมาคมพระคริสตธรรมไทยกำลังทำการแก้ไขคำแปลพระคัมภีร์ฉบับ 1971 ซึ่งเป็นที่แน่นอนว่าคณะผู้แปลในปัจจุบันก็เป็นนัก ภาษาฮีบรูและกรีกที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางเช่นเดียวกัน หลายท่านเป็นอาจารย์สถาบันพระคริสตธรรม บางท่านมีผลงานการแปลตำรา เขียนตำราที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในวงการวิชาการคริสเตียน ซึ่งสามารถเปิดเผยนามของท่านเหล่านี้ได้ สมาคมฯ ภาคภูมิใจที่องค์พระผู้เป็นเจ้าได้ประทานภาระใจให้นักวิชาการเหล่านี้มาร่วม กันทำให้พระวจนะของพระองค์ได้รับการแปลอย่างถูกต้องและเป็นที่เข้าใจของผู้ อ่านมากยิ่งขึ้น คณะผู้แปลพระคัมภีร์ของสมาคมฯ ในปัจจุบัน ศาสนาจารย์ ดร.เสรี หล่อกัณภัย M.Div. (Gordon-Conwell […]

อิสยาห์ 66:5 หมายความว่าอย่างไร?

อิสยาห์ 66:5 หมายความว่าอย่างไร? ถาม อยากทราบความหมายของ อิสยาห์ บทที่ 66 ข้อที่ 5 “เจ้าผู้ตัวสั่นเพราะพระวจนะของพระองค์ จงฟังพระวจนะของพระเจ้า “พี่น้องของเจ้าผู้ซึ่งเกลียดชังเจ้า และเหวี่ยงเจ้าออกไป เพราะเห็นแก่นามของเรา ได้พูดว่า ‘ขอพระเจ้าทรงรับเกียรติ เพื่อเราจะได้เห็นความชื่นบานของเจ้า’ แต่เขาเหล่านั้นแหละจะต้องได้รับความอาย” ทั้งหมดนี้ แปลว่าอะไร? ตอบ ในบริบทของข้อนี้ พระเจ้ากำลังกล่าวว่าสิ่งที่พระองค์ทรงปรารถนาคือ การมีใจถ่อมและเชื่อฟังพระเจ้า ทั้งยำเกรงพระวจนะของพระองค์  การ ทำพิธีกรรมทางศาสนาไม่ใช่เรื่องสำคัญ  เช่นในข้อ 2  พระ ยาห์เวห์ตรัสดังนี้ “แต่นี่ต่างหากที่เราจะมอง คือผู้ที่ถ่อมใจและสำนึกผิดในจิตวิญญาณ และตัวสั่นเพราะถ้อยคำของเรา” และข้อ 3-4 พระองค์ทรงกล่าวโทษพวกที่มาทำพิธีทางศาสนาด้วยท่าทีที่ไม่ได้เคารพยำเกรงพระ เจ้า ทำเหมือนกับพวกต่างชาติที่ทำในสิ่งที่น่าสะอิดสะเอียน เมื่อมาถึงข้อ 5  พระเจ้าหันมากล่าวกับพวกที่เชื่อฟัง และเกรงกลัวพระวจนะของพระเจ้าว่า แม้พวกพี่น้องของเขาซึ่งอาจหมายถึงพี่น้องร่วมสายเลือดหรือคนอิสราเอลด้วย กัน ที่เป็นพวกที่มีท่าทีแบบเดียวกับที่พระเจ้ากล่าวโทษในข้อ 3-4   พวก พี่น้องนี้มีความชิงชังพวกที่เกรงกลัวพระเจ้า และขับไสไล่ส่งพวกเขา พร้อมทั้งกล่าวคำเยาะเย้ยว่า  ดูซิ แกอยู่ฝ่ายพระเจ้า อยากรู้ว่าพระเจ้าจะช่วยพวกแกได้หรือไม่ เพื่อคนที่ยำเกรงพระเจ้าจะเห็นสง่าราศรีของพระองค์  พระเจ้า ทรงหนุนใจว่าไม่ต้องกลัว สุดท้ายพวกพี่น้องเหล่านั้นต่างหากที่จะอับอายขายหน้า อ.ทองหล่อ วงศ์กำชัย ภาพ Wirestock – […]

ใน 2 โครินธ์ 1:5 ทำไมฉบับมาตรฐานจึงแปลว่า ความรักของพระคริสต์ แทนทีจะแปลว่า การทนทุกข์ที่ พระคริสต์ทรงทนเพื่อเรานั้นมากท่วมท้นเราอย่างไร…

ใน 2 โครินธ์ 1:5 ทำไมฉบับมาตรฐานจึงแปลว่า ความรักของพระคริสต์ แทนทีจะแปลว่า การทนทุกข์ที่ พระคริสต์ทรงทนเพื่อเรานั้นมากท่วมท้นเราอย่างไร… เพราะความรักของพระคริสต์มากท่วมท้นเราอย่างไร การหนุนใจของพระคริสต์ก็ มากท่วมท้นเราอย่างนั้น (ฉบับมาตรฐาน) เพราะว่าเรามีส่วนทนทุกข์กับพระคริสต์มากฉันใด ความชูใจของเราเนื่องจากพระ คริสต์ก็มากฉันนั้น (ฉบับ 1971) ข้อสังเกต สิ่งที่แตกต่างคือ “ความรักของพระคริสต์” กับ “เรามีส่วนทนทุกข์กับพระคริสต์” คำถาม ทำไมจึงแปลแตกต่างกัน? ตอบ วลี “ความรักของพระคริสต์” หรือ “การทนทุกข์ของพระคริสต์” นั้นในภาษากรีก คือ “ทา พาเทมา ทู คริสทู” ซึ่งประกอบด้วยคำหลักสองคำคือ “ทา พาเทมา” แปลว่า “การทนทุกข์” และ “ทู คริสทู” แปลว่า “ของพระคริสต์” โครงสร้างวลีแบบนี้ในทางไวยากรณ์ กรีกเรียกว่า เจนนิทิพ (genitive) คือการแสดงความเป็นเจ้าของ การแสดงความเป็นเจ้าของในกรีกที่เกี่ยวของกับการกระทำนั้นสามารถมีความ หมายได้สองแบบคือตัวเจ้าของนั้นอาจเป็น ประธานคือผู้กระทำ หรือ […]

ในพระธรรมฮีบรู 5:11 สมาคมฯ แปลตกไปหนึ่งคำคือ คำ พระวจนะ ไม่ใช่หรือ? อย่างไร?

ในพระธรรมฮีบรู 5:11 สมาคมฯ แปลตกไปหนึ่งคำคือ คำ พระวจนะ ไม่ใช่หรือ? อย่างไร? ถาม “เพราะว่าทุกคนที่ยังกินน้ำนมนั้นยังไม่เข้าใจในเรื่องความชอบธรรมเพราะเขายังเป็นทารกอยู่” พระธรรมฮีบรู 5:13 ฉบับมาตรฐาน 2011 For everyone who partakes only of milk is unskilled in the word of righteousness, for he is a babe. Hebrews 5:13 New King James Version เมื่ออ่านพระธรรมฮีบรู 5:13 ในฉบับภาษาไทย แล้วพบว่ามีการแปลตกหล่นไปคำหนึ่ง เมื่อเทียบเคียงกับพระคัมภีร์อังกฤษมาตรฐานที่แปลตรงตัวอักษร (ไม่ว่าจะเป็นฉบับคิงเจมส์ หรือฉบับนิวคิงเจมส์หรือฉบับนิวอเมริกันสแตนดาร์ด ก็ตาม) คำที่ตกหล่นไปคือคำ “the word” ดังนั้นจึงเห็นว่าทางสมาคมฯ น่าจะแก้ไขคำแปลให้ถูกต้อง คือแก้จาก “เรื่องความชอบธรรม” เป็น “เรื่องพระวจนะแห่งความชอบธรรม”?? […]

ทำไมพระคัมภีร์ไทยจึงอ่านเข้าใจยาก?

ทำไมพระคัมภีร์ไทยจึงอ่านเข้าใจยาก? คำถาม : พระคัมภีร์ไทยอ่านเข้าใจยาก ทำอย่างไรจึงจะทำให้อ่านเข้าใจง่ายๆ เหมือนภาษาจีนหรือภาษาอังกฤษที่สื่อได้ชัด? คำตอบ : ก่อน จะตอบคำถามข้างต้น ก็อยากจะเท้าความเดิมสักเล็กน้อย เพื่อทบทวนความเข้าใจผู้อ่าน ก่อนจะสานต่อสิ่งใหม่ คือจากการตอบคำถามทีผู้เข้าร่วมสัมมนาการแปลส่งมาในวารสารคริสตสายสัมพันธ์ 2 ฉบับที่แล้ว เราทราบว่าปัจจัยหนึ่งที่ทำให้การแปลพระคริสตธรรมคัมภีร์ออกมาต่างกันในบาง จุดนั้นก็คือ สำเนาต้นฉบับโบราณที่ยึดถือนั้นต่างกัน อาทิใน เศคาริยาห์ บทที่ 9 ข้อ 15 ท่อนที่สอง พระคัมภีร์ไทยฉบับ 1971 ยึดฉบับแปลกรีก แต่พระคัมภีร์อังกฤษฉบับ NIV ยึดสำเนาฉบับฮีบรู เป็นต้น ตอนนี้ให้เรามาพิจารณาคำถามกันก่อน 1. ผู้ถามบอกว่าพระคริสตธรรมคัมภีร์ไทยนั้นอ่านเข้าใจยาก คงต้องให้ชัดเจนว่าเป็นฉบับไหน ขององค์การอะไร เพราะปัจจุบันมีหลายฉบับให้อ่าน แต่เข้าใจว่าผู้ถามคงจะหมายถึงฉบับ 1971 ของสมาคมพระคริสตธรรมไทย ซึ่งใช้กันโดยทั่วไปในคริสตจักร 2. ผู้ถามเข้าใจว่า พระคริสตธรรมคัมภีร์จีนและอังกฤษอ่านเข้าใจง่ายกว่า และสื่อความหมายชัดเจนกว่า แต่ความจริงก็คือ พระคัมภีร์ทั้งสองภาษาก็มีทั้งฉบับที่อ่านแล้วเข้าใจยาก (อาทิเช่น  ฉบับ CUV ฉบับ KJV เป็นต้น)  และฉบับที่อ่านแล้วเข้าใจง่าย (อาทิเช่น […]

เอลี กับ เอโลอี เหมือนกันหรือไม่?

เอลี กับ เอโลอี เหมือนกันหรือไม่? ถาม: ทำไมคำตรัส ของพระเยซูคริสต์บนไม้กางเขนในพระธรรมมัทธิว 27:46 จึงไม่เหมือนกับ มาระโก 15:34 ทั้งๆ ที่แปลเป็นภาษาไทยเหมือนกัน  ตอบ: มัทธิว 27:46 พอเวลาประมาณบ่ายสามโมง พระเยซูทรงร้องเสียงดังว่า “เอลี เอลี ลามา สะบักธานี” แปลว่า “พระเจ้าของข้าพระองค์ พระเจ้าของข้าพระองค์ ทำไมพระองค์ทรงทอดทิ้งข้าพระองค์เสีย?” มาระโก 15:34 พอถึงบ่ายสามโมง พระเยซูก็ทรงร้องเสียงดังว่า “เอโลอี เอโลอี ลา มา สะบักธานี” แปลว่า “พระเจ้าของข้าพระองค์ พระเจ้าของข้าพระองค์ ทำไมพระองค์ทรงทอดทิ้งข้าพระองค์?” ทั้งคำว่า “เอลี” และ “เอ โลอี” ต่างก็แปลว่า “พระเจ้าของข้าพระองค์” แต่ “เอลี” เป็นภาษาฮีบรู ส่วนคำว่า “เอโลอี” นั้นนักวิชาการบางคนบอกว่าเป็นภาษาอาราเมค บ้างก็บอกว่าเป็นภาษาฮีบรู อย่างไรก็ดี เมื่อพิจารณาอย่างละเอียดแล้วจะพบว่าคำนี้มาจากคำว่า “เอโลอา” […]

โอรสของกษัตริย์ดาวิดเป็นปุโรหิตด้วยหรือ?

โอรสของกษัตริย์ดาวิดเป็นปุโรหิตด้วยหรือ? คำถาม :  พบแล้ว! พระคัมภีร์ไทยแปลผิด! เพราะเมื่อเราอ่านพระคัมภีร์ภาคพันธสัญญาเดิม เราเข้าใจว่า “ปุโรหิต”ของชนชาติอิสราเอล คือนักบวชหรือผู้ประกอบพิธีกรรมทางศาสนา และเราได้เรียนรู้มาผู้ที่จะเป็นปุโรหิตได้นั้นต้องมาจากเผ่าเลวีเท่านั้น แต่พระธรรม  2 ซา มูเอล 8:18 ได้บันทึกว่า “บรรดาโอรสของดาวิดเป็น ปุโรหิต” น่าจะเป็นข้อผิดพลาด เพราะกษัตริย์ดาวิดมาจากเผ่ายูดาห์ ดังนั้นโอรสของกษัตริย์ดาวิดเป็นปุโรหิตได้ด้วยหรือ ? คำตอบ : หากเราพิจารณาให้ดีก็จะพบว่าพระคัมภีร์ภาษาอังกฤษ หลายฉบับ เช่น New Revised Standard Version (NRSV), English Standard Version (ESV) และ Today’s English Version (TEV) แปลพระธรรมข้อนี้จากภาษาฮีบรูโดยใช้คำว่า “Priest” (ปุโรหิต) ส่วนฉบับที่เก่ากว่านั้นคือ American Standard Version (ASV) ปี 1901 ใช้คำว่า “Chief Ministers” (รัฐมนตรีว่าการ) และฉบับ King James Version (KJV) ใช้คำว่า “Chief Rulers” (หัวหน้าผู้ครอบครอง) พระคัมภีร์ฉบับต่างๆ เหล่านี้ล้วนแต่แปลมาจากภาษาฮีบรูซึ่งใช้คำเดียวกัน คือ “โคเฮน” และคำนี้ในพระธรรมตอนอื่นๆ ส่วนใหญ่จะแปลว่า “ปุโรหิต” แต่ใน1 พงศาวดาร 18:17 ซึ่งบันทึก เรื่องเดียวกันนี้ กลับเขียนว่า “บรรดาโอรสของดาวิดก็เป็นเจ้า หน้าที่ชั้นหัวหน้าในราชการของพระราชา” เพราะคำฮีบรูในพระธรรม ตอนนี้ไม่ใช่ “โคเฮน” แต่เป็น “ริ โชน” ซึ่งแปลว่า “หัวหน้า” นอกจาก นี้ ยังมีพระคัมภีร์อีกตอนหนึ่งคือ 2 ซามูเอล 20:26 มี ชื่อของบุคคลสำคัญอีกคนหนึ่งที่รับใช้กษัตริย์ดาวิดในฐานะปุโรหิตคือ “อิ รา” ทั้งที่เขาไม่ได้เป็นคนจากเผ่าเลวี แต่ในขณะเดียวกันชื่อ “อิ […]

ทำไมประโยคเดียวถึงแปลได้ 2 แง่มุม

ทำไมประโยคเดียวถึงแปลได้ 2 แง่มุม ถาม : คำแปลในพระธรรม สุภาษิตบทที่ 11 ข้อ 30 บรรทัดที่สองซึ่งมีเนื้อ ความว่า “การฝ่าฝืนกฎหมายย่อมทำลายชีวิต” นั้นดู จะไม่ถูกต้อง เพราะพระคัมภีร์อังกฤษแปลว่า “And he who is wise wins souls.’ (เขาผู้มีสติปัญญาย่อมนำวิญญาณ – ดูหมายเหตุท้ายบทความ)  และพระคัมภีร์ไทยฉบับแปลเก่า มีเนื้อความว่า “และบุคคล ผู้มีปัญญาย่อมมีชัยแก่วิญญาณหลายดวง” ขอให้ทางสมาคมฯ ช่วยพิจารณาดูให้ดีด้วย ตอบ : สำหรับ เรื่องที่เสนอมานั้น เราได้พิจารณาอย่างถี่ถ้วนทั้งจากสำเนาต้นฉบับฮีบรูและฉบับอังกฤษมาตรฐาน หลายฉบับ ประกอบกับได้ศึกษาจากหนังสือคู่มือพระธรรมสุภาษิตของสหสมาคมพระคริสตธรรม สากลด้วย จึงอยากจะเรียนให้ผู้อ่านทราบเป็นขั้นตอนดังนี้ เรื่องธรรมดาที่ไม่ธรรมดา  เมื่อเราอ่านพระคัมภีร์อย่างจริงจัง และอ่านเปรียบเทียบกันต่างฉบับ บางครั้งเราพบความแตกต่างมากบ้างน้อยบ้าง แต่เมื่อแตกต่างกันมากจริงๆ ก็ทำให้คิดว่าฉบับไหนถูกต้อง ฉบับไหนไม่ถูกต้อง แต่จะมีสักกี่คนที่คิดว่าทำไมจึงแปลต่างกัน? บางครั้งการแปล ต่างกันมาจาก 1. หลักการแปลที่ต่างกัน เช่น บางฉบับมีหลักค่อนข้างเคร่งครัดในการแปลตรงตัวอักษรยกตัวอย่าง Young’s Literal Translation, American Standard Version เป็นต้น แต่บางฉบับแปลแบบเอาความหมาย ยกตัวอย่าง Good News Bible, New Living Translation เป็นต้น 2. การยึดสำเนาต้นฉบับภาษาเดิมต่างกันใน การแปลพระคัมภีร์บางข้อ บางฉบับยึดฉบับฮีบรูเป็นหลัก บางฉบับยึดฉบับกรีกเป็นหลัก เข้าเนื้อหา  เมื่อสังเกตคำแปลแต่ละฉบับในสุภาษิตข้างต้น […]

เหตุไฉน มัทธิว ลูกา จึงลำดับพงศ์พระเยซูต่างกัน?

เหตุไฉน มัทธิว ลูกา จึงลำดับพงศ์พระเยซูต่างกัน? ถาม: จากการวิเคราะห์รายชื่อลำดับพงศ์ของพระเยซูที่ปรากฏในมัทธิว 1:1-17 และในลูกา 3:23-38 พบ ว่ารายชื่อต่างๆ ของทั้งสองเล่มนั้นแปลแตกต่างกัน ไม่ทราบว่าพระคัมภีร์ไทยแปลผิดหรือไม่? ตอบ: ปัญหา ที่พบนั้นเป็นปัญหาจริงคือรายชื่อในลำดับพงศ์ทั้งสองรายการนั้นไม่เหมือนกัน  แม้จะพูดว่าเป็นลำดับพงศ์ของพระเยซูเหมือนกัน และชื่อที่มาก่อนพระเยซูคือโยเซฟที่ถือว่าเป็นบิดาตามกฎหมายก็เหมือนกัน แต่ทั้งนี้ไม่ได้เกิดจากความผิดพลาดในด้านการแปลแต่อย่างไร แต่เป็นปัญหาที่ปรากฏในสำเนาต้นฉบับกรีก ที่รายชื่อซึ่งเขียนโดยลูกานั้นแตกต่างจากของมัทธิวเป็นอย่างมาก  อย่างไรก็ตาม ปัญหาในรายชื่อลำดับพงศ์ทั้งสองรายการมีมากกว่าที่ถามมาซึ่งอาจแยกออกเป็น ประเด็นต่างๆ ดังนี้คือ ประการแรก ในการลำดับรายชื่อนั้น มัทธิวกล่าวว่าตั้งแต่อับราฮัมจนถึงดาวิดมี 14 ชั่วคน นับตั้งแต่ดาวิดจนถูกกวาดเป็นเชลยมี 14 ชั่ว คน และตั้งแต่ถูกกวาดเป็นเชลยจนถึงพระคริสต์มี 14ชั่วคน (มธ.1:17) ดูเหมือนมัทธิวตั้งใจจะแบ่งรายชื่อตั้งแต่ อับราฮัมมาถึงพระเยซูเป็น 3 ช่วงใหญ่ๆ โดยแต่ละช่วงแบ่งออกเป็นอีก 14 ชั่วาอายุ ซึ่งตามการคำนวณจะต้องมี 42 ชั่วอายุ แต่ถ้าหากนำรายชื่อทั้งหมดมารวมกันจะพบว่ามีเพียง 41 ชื่อ ตั้งแต่อับราฮัมมาถึงพระเยซู มีการพยายามอธิบายว่ามัทธิวอาจนับดาวิดซ้ำเนื่องจากเป็นกษัตริย์ที่ยิ่งใหญ่ ของอิสราเอลโดยนับอับราฮัมถึงดาวิด 14 ชั่วอายุ […]

1 7 8 9 10 11