“อาซาเซล” ในเลวีนิติ 16 หมายถึงอะไร
พระธรรมเลวีนิติเต็มไปด้วยกฎบัญญัติสำหรับคนอิสราเอลในยุคโบราณ หัวใจของเนื้อหาพระธรรมเล่มนี้คือความบริสุทธิ์ เพราะพระเจ้าทรงบริสุทธิ์ คนของพระองค์จึงต้องรักษาชีวิตของตนให้บริสุทธิ์ด้วย ในแต่ละปี จะมีศาสนพิธีใหญ่ที่กระทำโดยมหาปุโรหิตเพื่อลบมลทินบาปทั้งสิ้นให้แก่ชนชาติอิสราเอล เรียกว่า วันลบมลทิน (ลนต.16:1-34; 23:26-32)
ส่วนหนึ่งของพิธีกรรมในวันลบมลทินคือการถวายแพะสองตัวเฉพาะพระพักตร์พระยาห์เวห์ที่ประตูเต็นท์นัดพบโดยมหาปุโรหิต (ลนต.16:7) จากนั้น เขาจะถวายโคเป็นเครื่องบูชาลบล้างบาปของตน และลบมลทินตนเองกับครอบครัวของเขา ตามด้วยการฆ่าแพะตัวแรกเพื่อเป็นเครื่องบูชาลบล้างบาปของประชาชน และประพรมเลือดของมันข้างหน้าและบนพระที่นั่งกรุณาซึ่งอยู่ในอภิสุทธิสถานในพลับพลา (ลนต.16:15-16) ส่วนแพะอีกตัวหนึ่งนั้น เขาจะเอามือทั้งสองวางบนหัวของมันและสารภาพบาปต่าง ๆ ของคนอิสราเอล ให้บาปทั้งสิ้นนั้นตกลงบนหัวของมัน จากนั้นก็ปล่อยมันเข้าไปในถิ่นทุรกันดาร (ลนต.16:20-22) พระคัมภีร์บอกว่าแพะตัวแรกเป็นของพระยาห์เวห์ ส่วนอีกตัวหนึ่งเป็นของอาซาเซล (ตามพระคริสตธรรมคัมภีร์ไทย ฉบับมาตรฐาน)
บางคนสงสัยว่า คำว่า อาซาเซล นี้หมายถึงอะไร คำฮีบรูนี้ปรากฏ 4 ครั้งในพันธสัญญาเดิมเพียง 3 ข้อเท่านั้น (ลนต.16:8, 10, 26) ซึ่งพระคริสตธรรมคัมภีร์ไทยฉบับต่าง ๆ ก็แปลคำนี้แตกต่างกันไป ทั้งนี้ เราอาจประมวลทัศนะเรื่องความหมายของคำนี้ ได้ดังนี้
- อาซาเซลเป็นสถานะของแพะตัวที่ถูกปล่อย นั่นคือสถานะของ “แพะรับบาป” ทัศนะนี้นำ
เสนอว่า อาซาเซล เป็นคำสนธิระหว่างคำว่า “เอซ” (‘ez) ซึ่งแปลว่า แพะ กับ “อาซาล” (‘azal) ซึ่งแปลว่า หาย สูญสิ้น จากไป เมื่อนำมารวมกันจึงบ่งบอกถึงสถานะและบทบาทของแพะตัวที่ถูกปล่อยในการ “บรรทุกความผิดทั้งหมดไป” (ลนต.16:22) หรือพูดอีกอย่างหนึ่งคือ อาซาเซลแบกรับบาปทั้งหมดแทนชนชาติอิสราเอล - อาซาเซลเป็นสถานที่สำหรับนำแพะไปปล่อย ทัศนะนี้เข้าใจว่า อาซาเซล เป็นคำสนธิเช่น
กัน แต่มาจากคำว่า “อาซาซ” (‘azaz) ซึ่งแปลว่า แข็งแกร่ง กับ “เอเซล” (‘ezel) ซึ่งแปลว่า ศิลา เมื่อรวมกันอาจมีการกร่อนเสียงกลายเป็นคำว่า อาซาเซล ซึ่งให้ความหมายถึง ที่ที่เป็นเนิน หรือ หุบเขาซึ่งมีพื้นแข็ง เช่น หน้าผาชัน ฯลฯ นอกจากนี้ ยังเชื่อกันว่า การปล่อยแพะในที่นี้คือการโยนแพะลงจากหน้าผา เพราะไม่เช่นนั้นแพะตัวดังกล่าวอาจกลับไปยังชุมชนของอิสราเอลได้อีก อันจะทำให้เกิดปัญหายุ่งยากเรื่องมลทินบาปตามมา - อาซาเซลเป็นสมญานามเจ้าแห่งถิ่นทุรกันดาร ทัศนะนี้เข้าใจว่า อาซาเซล น่าจะเป็นชื่อ
เฉพาะ หรือไม่ก็อาจเป็นคำสนธิระหว่าง “เอซ” กับ “เอล” (‘el) ที่แปลว่า พระ หรือ พระเจ้า แล้วมีการซ้ำเสียงตัวสะกดของคำว่า “เอซ” จนกลายเป็น “อาซาเซล” อาจแปลได้ว่า พญาแพะ โดยอาซาเซลเป็นพระหรือปีศาจประจำถิ่นทุรกันดารที่ชาวตะวันออกใกล้โบราณคุ้นเคย อย่างไรก็ตาม บางท่านอาจคาใจว่านี่คือการถวายบูชาแก่ปีศาจหรือพระอื่นหรือไม่ ทั้งนี้ ลนต.17:7 สั่งห้ามการถวายบูชาแด่ “ปีศาจแพะ” และแพะตัวที่ถูกปล่อยไปในวันลบมลทินนั้นก็ไม่ได้ถูกนับว่าเป็นเครื่องบูชา แต่เป็นพาหะนำเอาบาปทั้งสิ้นไปให้พ้นจากคนอิสราเอล (ลนต.16:21) ถ้าเป็นเช่นนั้น การปล่อยแพะตัวนี้ไปก็ไม่ได้เป็นการถวายบูชาแด่อาซาเซล และยังอาจมีนัยถึงการขจัดปัดเป่ามลทินทั้งสิ้นกลับไปสู่แหล่งกำเนิดของมันอีกด้วย
แม้เราจะยังไม่มีข้อสรุปในเรื่องความหมายของคำว่า อาซาเซล สิ่งหนึ่งที่สามารถสรุปได้อย่างชัดเจนคือ ความบริสุทธิ์เป็นเงื่อนไขสำคัญของการเป็นประชากรของพระเจ้า และวันลบมลทินก็สะท้อนพระเมตตาคุณที่ทรงจัดเตรียมหนทางในการลบล้างมลทินบาปให้กับคนของพระองค์ เพื่อเขาจะสามารถเป็นไปตามเงื่อนไขดังกล่าวได้
สำหรับคริสเตียนในปัจจุบัน แม้เราจะไม่ได้ยึดถือเรื่องวันลบมลทินเพราะเชื่อว่าพระโลหิตของพระเยซูคริสต์ที่หลั่งบนไม้กางเขนได้ชำระบาปให้กับเราอย่างสมบูรณ์แล้ว (ฮบ.9:11-12, 23-28; 13:11-12) สมาคมพระคริสตธรรมไทยก็ยังปรารถนาที่จะเชิญชวนท่านให้รับการชำระจิตใจให้สะอาดบริสุทธิ์ด้วยพระวจนะของพระเจ้า เพื่อท่านจะดำเนินชีวิตเป็นที่พอพระทัยพระองค์อยู่เสมอ (รม.12:1-2; ฮบ.9:14) ตามความมุ่งหมายของสมาคมฯ ที่ว่า “เพื่อให้คนไทยทุกคนมีพระคัมภีร์ใช้ และรู้จักใช้พระคัมภีร์”